تبليغاتX
مصیبت منابع

مصیبت منابع

واکاوی بهترین امکان خرج کرد نفت در اقتصاد ایران

مقاله ای از سالا مارتین(که در دهه نود شانزدهمین اقتصاددانی بوده که بیشترین ارجاعات به وی در میان 100 اقتصاددان برتر صورت گرفته است) و سوبرمانیان که در سال 2003 به چاپ رسیده است را می خواندم که دیدم از توزیع مستقیم نفت میان مردم دفاع شده است. با اینکه از مدتی قبل این مقاله را داشتم، اما نمی دانستم از این ایده دفاع کرده است. در توجیه این امر بطور خلاصه سالا مارتین و سوبرمانیان استدلال کرده اند که :”برخی ممکن است استدلال کنند که توزیع مستقیم پول میان مردم و واپس گرفتن آن از طریق مالیات ممکن است یک تشکیلات مسرف اجرایی را بوجود بیاورد، اما ما اعتقاد داریم که این اسراف، کاملا بوسیله تغییر اساسی که این امر در انگیزه های حکومت کردن بوجود می آورد توجیه می شود.” این مقاله بخش های گوناگون از اقتصاد کلان تا پیشنهادات اجرایی و پیاده سازی این سیستم تا اقتصاد سیاسی این سیستم را به اجمال بررسی کرده است و نکات بالنسبه مفیدی دارد. نکته جالب این است که در این مقاله در خصوص سن توزیع، سن 18 سال پیشنهاد شده و همچنین گفته شده است حتی تمام درآمدهای نفتی می تواند “فقط میان زنان توزیع شود و مردان از این امر مستثنی باشند” که باید روی آن بیشتر فکر کنم.همچنین این مقاله بخش های دیگری نیز دارد که دوستان علاقمند می توانند ملاحظه کنند.
 مقاله دیگری که در تایید توزیع مستقیم پول نفت میان مردم است از مارتین سندبو (Martin E. Sandbu ) است که آن را محمدرضا فرزانگان به ما معرفی کرده است که در اینجا می توانید این مقاله را هم ببینید. بنابر پیشنهاد دکتر خیرخواهان، بزودی مانیفست دفاع از توزیع مستقیم نفت را هم کامل تر کرده و فهرستی هم در ابتدای آن تعبیه خواهم کرد.
+ نوشته شده در  سه شنبه یازدهم دی 1386ساعت 18:48  توسط محمدصادق الحسینی  | 

بعضا گفته می شود که برخي از كشورها نظير نرو‍‍‍‍ژ، با وجود منابع طبیعی فراوان، دچار نفرین منابع نشده اند. و توانسته اند از منابع خود به بهترین شکل استفاده کنند و به عبارت یکی از دوستان؛ "توانسته اند منابع خود را بخوبی مدیریت نمایند!! چرا ما نتوانیم". این سوال سوال مهمی است، اما برعکس آنچه به نظر می رسد، پاسخ را در درون خود ندارد. چرا که مسیله مهم و بی بدیلی را نادیده گرفته است که شایان بذل توجه فراوان است. در این مقاله سعی خواهد شد تا به اختصار نشان داده شود که مشکل کشورهای نفتی مدیریت نیست، که عوض شدن یا تغییر یک نفر یا نفر دیگر و یا ایجاد فلان و بهمان صندوق تغییر عمده ای بوجود آورد، مشکل این کشورها نهادهای آن کشورهاست که سبب می شوند منابع نفرینی شوند و یا برعکس. {در این نوشته سعی خواهد شد به گونه ای بسیار ساده و قابل فهم برای عموم، این مسئله و عوارض آن کاویده شود} در مباحث مربوط به نفرین منابع، نقش نهادها بسیار برجسته می شود و مورد تاکید قرار می گیرد، نهادهای یک کشور در این مسیر، یعنی در مسیر نفرینی شدن و یا موهبت بودن منابع طبیعی، نقشی اساسی و بی بدیل بازی می کنند. بطوریکه با وجود نهادهای خوب و کارآمد می توان انتظار داشت که منابع طبیعی تبدیل به مصیبت نشوند و حتی در برخی اوقات نقش موهبت را هم بازی کنند. در این عرصه مقالات بسیاری نوشته شده است. بطور خلاصه آنچه در غالب مقالات این حوزه مورد تاکید است را می توانید در نمودارهای زیر در ادامه مطلب مشاده کنید:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم آبان 1386ساعت 13:25  توسط محمدصادق الحسینی  | 

(ترجمه، تلخیص و گردآوری از محمدصادق الحسینی)

مقاله ای که پیش روی دارید، ترجمه، تلخیصی و تالیفی است از قسمت اول مقاله اقتصاددان شهیر تولوادور گیلفیاسون با نام(  NATURAL RESOURCES AND ECONOMIC GROWTH: WHAT IS THE CONNECTION?) که در سال 2001 نوشته شده است. این مقاله برای درک ابتدایی و نسبتا جامع از مفهوم مصیبت منابع(resource curse) بسیار مفید و مثمرثمر است. در این بخش به بسترهایی که مصیبت منابع را ایجاد می کنند از نظر گیلفاسون و نیز از نظر سایر اندیشمندان این حوزه  می پردازیم. سعی بر آن است تا حد امکان تمامی بسترهای ذکر شده در این قسمت جمع آوری گردد و به بیان آید. اما در قسمت بعد؛ تجربه اپک را در برابر تجربه نروژ به نظاره نشسته و علل موفقیت دومی و شکست اولی را بررسی می کنیم.

ساختار مدلهاي رايجي كه رابطه ميان فزوني منابع و رشد اقتصادي را بررسي مي كنند، تقريبا هميشه يكسان و مشابه بوده است. يك افزايش يا يك وابستگي به منابع طبيعي، بر روي برخي از متغيرها و مكانيسم هاي نامعلومي اثر مي گذارد كه آنها سبب ساز كندي و يا صدمه ديدن رشد اقتصادي مي شوند. يك چالش بسيار مهم براي تئوريسن هاي رشد و نيز اقتصادداناني كه به مطالعه و بررسي تجربي در اين گرايش مي پردازند، مشخص نمودن و تعريف كردن تقريبي اين متغيرها و مكانيسم هاست.

تا به امروز، چهار بستر و طريقه اصلي براي اثرگذاري منابع طبيعي بر كندي رشد اقتصادي در ادبيات علم اقتصاد شناسايي و پيشنهاد شده است.(هرچند طبق مطالعات ما این بسترها به 7 بستر هم قابل گسترش است که در این مقاله آمده است) همانطور كه مشاهده خواهيم كرد؛ اين بسترها مي توانند بعنوان انواعي از برون راني(Crowding Out) توصيف شوند. بعبارت ديگر آنطور كه عموما استدلال شده است؛ سرمايه طبيعي، گرايشي به برون راندن ديگر انواع سرمايه ها دارد. و بنابراين باعث كندي رشد مي شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم مرداد 1386ساعت 10:55  توسط محمدصادق الحسینی  |